Lozan Anlaşması ve 2 Ek Anlaşma

INGILIZ IMPARATORLUGU, FRANSA, ITALYA, JAPONYA, BULGARISTAN, YUNANISTAN, ROMANYA, SIRP-HIRVAT-SLOVEN DEVLETI VE TÜRKIYE, Trakya sınırları üzerinde Barışın korunması kaygısıyla,

Ve bugün imzalanan Barış Andlaşmasının 24 ncü Maddesinde öngörüldügü gibi, bu amaçla birtakım özel tedbirlerin karşılıklı olarak alınmasını gerekli sayarak,

Bu konuda bir Sözlesme yapmayı kararlastırmıslar ve asagıda yazılı Tamyetkili Temsilcilerini atamıslardır:

MAJESTE BÜYÜK-BRITANYA VE IRLANDA BIRLESIK-KRALLIGI VE DENIZLER ÖTESI INGILIZ ÜLKELERI KRALI, HINDISTAN IMPARATORU:

Çok Sayın Sir Horace George Montagu RUMBOLD, Baronet, G.C.M.G., Istanbul’da Yüksek-Komiser;

FRANSA CUMHURBASKANI:

Korgeneral Sayın Maurice PELLÉ, Fransa Büyükelçisi, Cumhuriyet’in Dogu’da Yüksek-Komiseri, Légion d’Honneur ulusal Nisanının Grand Officier rütbesi:

MAJESTE ITALYA KRALI:

Sayın Marki Gamille GARRONI, Krallık Senatörü, Italya Büyükelçisi, Istanbul’da Yüksek-Komiser, Saints Maurice et Lazare Nisanlarıyla Couronne d’Italie Nisanının Grand-Croix rütbesi;

M.Jules César MONTAGNA, Atina’da Olaganüstü Temsilci ve Tamyetkili Ortaelçi, Saints Maurice et Lazare Nisanlarının Commandeur rütbesi, Couronne d’Italie Nisanının Grand Officier rütbesi:

MAJESTE JAPONYA IMPARATORU: M.Kentaro OTCHIAI, Jusammi, Soleil Levant Nisanının Birinci Sınıf rütbesi, Roma’da Olaganüstü ve Tamyetkili Büyükelçi;

MAJESTE BULGARLAR KRALI: M.Bogdan MARPHOFF, Demiryolları, Posta ve Telgraf Isleri eski Bakanı; M.Dimitri STANCIOFF, Hukuk Doktoru, Londra’da Olaganüstü Temsilci ve Tamyetkili Ortaelçi, Saint-Alexandre Nisanının Grand-Croix rütbesi;

MAJESTE YUNANLILAR KRALI: M.Eleftherios K.VENISELOS, eski Basbakan, Sauveur Nisanının Grand-Croix rütbesi; M. Démètre CACLAMANOS, Londra’da Tamyetkili Ortaelçi, Sauveur Nisanının Commandeur rütbesi;

MAJESTE ROMANYA KRALI: M.Constantin I.DIAMANDY, Tamyetkili Ortaelçi; .Constantin CONTZESCO, Tamyetkili Ortaelçi;

MAJESTE SIRPLAR, HIRVATLAR VE SLOVENLER KRALI: M.Dr.Miloutine YOVANOVITCH, Bern’de Olaganüstü Temsilci ve Tamyetkili Ortaelçi;

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ HÜKÜMETİ: İSMET Paşa, Dışişleri Bakanı, Edirne Milletvekili;Dr.RIZA NUR Bey, Sağlık İşleri ve Sosyal Yardım Bakanı, Sinop Milletvekili;HASAN Bey, eski Bakan, Trabzon Milletvekili.

TEMSILCILER, yetki belgelerini gösterdikten ve bu belgeler usulüne uygun ve geçerli kabul edildikten sonra, asagıdaki hükümler üzerinde anlasmaya varmıslardır:

MADDE 1

Ege Denizi’nden Karadeniz’e kadar, Türkiye’yi Bulgaristan ve Yunanistan’dan ayıran sınırların her iki yanındaki topraklar, asagıdaki sınırlar içinde ve yaklasık olarak otuz kilometre genisliginde olmak üzere, askerlikten arındırılacaktır (Ekli haritaya bakılması).

1. Türk ülkesinde, Ege Denizi’nden Karadeniz’e kadar:

Bugünkü tarihle imza edilen Barış Andlaşmasının 2 nci Maddesinin 1 nci ve 2 nci paragraflarında tanımlanan, Türkiye’nin Yunanistan ve Bulgaristan ile olan sınırına oldukça kosut [paralel] bir çizgi. Bu çizgi, Kırk-Kilise bölgesinde, Kırk-Kilise kasabasını ve bu kasabanın merkezinden 5 kilometre yarıçapında bir çevreyi askerlikten arındırılmıs bölge dısında bırakmak sartıyla, bu sınırdan en az 30 kılometre uzaklıkta çızılecektır. Bu çızgı, Ege Denızı’nde ıbrıce Burnu’ndan (Cap ıbrıje-Burnu) baslayarak Karadeniz’de Serbes Burnu’nda (Cap Serbes-Burnu) sone erecektir.

2. Yunan ülkesinde, Ege Denizi’nden Yunan-Bulgar sınırına kadar:

Makri Burnu’nun (Cap Makri) ucundan (Makri kasabası dısarıda kalmak üzere) baslayarak, Kuzeye dogru Tahtalı’ya kadar Meriç’in akım yoluna oldukça kosut bir dogrultuda gittikten sonra, Meherkoz’un Dogusundan geçerek Küçük Derbend’in yaklasık onbeş kilometre Batısında, Yunan-Bulgar sınırında saptanacak bir noktaya ulasan çizgi.

3. Bulgar ülkesinde, Yunan-Bulgar sınırından Karadeniz’e kadar:

Yukarıda tanımlanan noktadan baslayarak, Edirne yolunu Papas-Köy’ün beş kilometre Batısında Kosü-Kavak’da (Kossukavak) kestikten sonra, Yunan Bulgar sınırıyla Türk-Bulgar sınırından en az 30 kilometre uzaklıktan geçerek ve yalnız Harmanlı bölgesinde Harmanli Kasabasını ve bu kasabanın merkezinden beş kilometre yarıçapında bir çevreyi askerlikten arındırılmıs bölgenin dısında bırakmak sartıyla, Karadeniz’de Anberler’in Kuzey-Batısında bulunan körfezin en içerlek bir noktasinda sona erecek çizgi.

MADDE 2

İşbu Sözlesmenin yürürlüge girişinden baslayarak onbeş gün içinde kurulacak bir sınırlandırma Komisyonu, 1 nci Maddede tanimlanan sınırı toprak [arazi] üzerinde saptamak ve çizmekle görevlendirilecektir. Bu Komisyon, Fransa Ingiliz Imparatorlugu, Italya, Bulgaristan, Yunanistan ve Türkiye’nin -her Devletten birer temsilci olmak sartiyla- atayacaklari temsilcilerden kurulacaktir. Bulgar, Yunan ve Türk ülkelerinde kendilerine düsen islemlere katilacaklardir; bununla birlikte, bu islemlerin sonucu olarak ortaya çikacak çalismanin tümü, Komisyonun genel oturumunda karara baglanacak ve tutanaga geçirilecektir.

MADDE 3

Birinci Maddede tanimlanan bölgelerin askerlikten arindirilmasi, asagidaki hükümler uyarinca yapilacak ve bu hükümlere bagli kalacaktir:

1. Bu bölge içinde simdi varolan gerek sürekli tahkimat, gerekse sahra tahkimati niteligindeki bütün tesisler, ülkesinde bulunduklari Devletçe silahtan arindirilacak ve sökülecektir. Söz konusu bölgede bu çesit hiç bir yeni tesis yapilmayacak, hiç bir silah deposu kurulmayacaktir; kara, deniz ve hava kuvvetlerine iliskin olarak, saldiri ya da savunma amacina yönelmis, baska hiç bir tesis de kurulmayacaktir.

2. Jandarma, polis, gümrük memurlari, sınır bekçileri gibi, iç düzeni saglamak ve sınırlari göz altinda tutmak için gerekli özel unsurlar disinda silahli hiç bir kuvvet ne konaklayabilecek ne de dolasabilecektir.

Hiç bir hava gücü bulunmamasi zorunlu olan bu özel unsurlarin mevcudu asagidaki sayilari asmayacaktir:

a) Türk ülkesinin askerlikten arindirilmis bölgesinde toplam olarak 5.000 kisi;

b) Yunan ülkesinin askerlikten arindirilmis bölgesinde toplam olarak 2.500 kisi;

c) Bulgar ülkesinin askerlikten arindirilmis bölgesinde toplam olarak 2.500 kisi.

Bunlarin silahlari -her çesit top yasak olmak üzere- yalniz rövolver, kiliç ve tüfekle, her 100 kisi basina 4 makineli tüfek olacaktir.

Bu hükümler, 27 Kasim 1919 tarihli Neuilly Andlaşması uyarinca Bulgaristan’a düsen yükümlere halel getirmeyecektir.

3. Askerlikten arindirilmis bölge üzerinde -bayragi ne olursa olsun- kara ya da deniz askeri uçaklarinin uçmalari yasaktir.

MADDE 4

İşbu Sözlesmede ülkesi söz konusu edilen sınırdas Devletlerden birinin, işbu hükümlere uyulmasi konusunda öne sürecegi herhangi bir istemi olursa, bu Devlet, istemini Milletler Cemiyeti Meclisine bildirecektir.

MADDE 5

İŞBU SÖZLESME onaylanacaktir. Onaylama belgeleri en kisa süre içinde Paris’de sunulacaktir.

İşbu Sözlesme, Bulgaristan, Yunanistan ve Türkiye’ce onaylanir onaylanmaz yürürlüge girecektir. Özel bir tutanakta bu onamalar belirtilecektir. İşbu Sözlesmeyi bu anda henüz onaylamamis olan öteki Devletler bakimindan, bu Devletler onama belgelerini sundukça, Sözlesme yürürlüge girecektir; Fransa Cumhuriyeti Hükümeti, bu Devletlerin onama belgelerini sunduklarini, öteki Bagitli Devletlere bildirecektir.

Japon Hükümeti, onamanin yapilmis oldugunu Paris’deki diplomatik temsilcisi araciligiyla Fransa Cumhuriyeti Hükümetine bildirmege yetkili olacak ve, bu durumda, Japon Hükümeti onama belgesini mümkün olan en kisa süre içinde gönderecektir.

BU HÜKÜMLERE OLAN INANÇLA, yukarıda adlari belirtilen Tamyetkili Temsilciler, işbu Sözlesmeyi imzalamislardir.

LAUSANNE’da, 24 Temmuz 1924 tarihinde, yalniz bir nusha olarak düzenlenmistir; bu nusha Fransa Cumhuriyeti Hükümetinin Arsivlerine konulacak ve bu Hükümet, imzaci Devletlerden her birine, bunun, dogrulugu onaylanmis birer örnegini verecektir.

(L.S.) Horace RUMBOLD (L.S.) PELLÉ (L.S.) GARRONI

(L.S.) G.C.MONTAGNA (L.S.) K.OTCHIAI (L.S.) B.MORPHOFF

(L.S.) STANCIOFF (L.S.) E.K. VÉNISÉLOS (L.S.) D.CACLAMANOS

(L.S.) Const. DIAMANDY (L.S.) Const. CONTZESCO (L.S.) M. ISMET

(L.S.) Dr.RIZA NUR (L.S.) HASAN

IV. YERLESMEYE VE YARGI YETKISINE ILISKIN SÖZLESME 24 TEMMUZ 1923 TARIHINDE IMZALANMISTIR.

Bir yandan,
INGILIZ IMPARATORLUGU, FRANSA, ITALYA, JAPONYA, YUNANISTAN, ROMANYA, SIRP-HIRVAT-SLOVEN DEVLETI
Ve öte yandan,
TÜRKIYE,

Türkiye’de öteki Bagitli Devletler uyruklarınin yerlesme [ikamet, établissement] sartlariyla, bu Devletlerin ülkelerinde Türk uyruklarınin yerlesme sartlarini ve yargi yetkisine (compétence judiciaire) iliskin birtakim sorunlari çagdas Devletler hukuku (droit des gens moderne) uyarinca düzenlemek isteyerek,

Bu amaçla bir Sözlesme yapmagi kararlastirmislar ve adlari asagida yazili Tamyetkili Temsilcilerini atamislardir:

MAJESTE BÜYÜK-BRITANYA VE IRLANDA BIRLESIK-KRALLIGI VE DENIZLER ÖTESI INGILIZ ÜLKELERI KRALI, HINDISTAN IMPARATORU: Çok Sayin Sir Horace George Montagu RUMBOLD, Baronet, G.C.M.G., Istanbul’da Yüksek-Komiser;

FRANSA CUMHURBASKANI: Korgeneral Sayin Maurice PELLÉ, Fransa Büyükelçisi, Cumhuriyet’in Dogu’da Yüksek-Komiseri, Légion d’Honneur ulusal Nisaninin Grand Officier rütbesi;

MAJESTE ITALYA KRALI: Sayin Marki Camille GARRONI, Krallik Senatörü, Italya Büyükelçisi, Istanbul’da Yüksek-Komiser, Saints Maurice et Lazare Nisanlariyla Couronne d’Italie Nisaninin Grand-Croix rütbesi; M.Jules César MONTAGNA, Atina’da Olaganüstü Temsilci ve Tamyetkili Ortaelçi, Saints Maurice et Lazare Nisanlarinin Commandeur rütbesi, Couronne d’Italie Nisaninin Grand Officier rütbesi;

MAJESTE JAPONYA IMPARATORU: M.Kentaro OTCHIAI, Jusammi, Soleil Levant Nisaninin Birinci Sinif rütbesi, Roma’da Olaganüstü ve Tamyetkili Büyükelçi;

MAJESTE YUNANLILAR KRALI: M.Eleftherios K.VENISELOS, eski Basbakan, Sauveur Nisaninin Grand-Croix rütbesi; M.Démètre CACLAMANOS, Londra’da Tamyetkili Ortaelçi, Sauveur Nisaninin Commandeur rütbesi;

MAJESTE ROMANYA KRALI: M.Constantin I. DIAMANDY, Tamyetkili Ortaelçi; .Constantin CONTZESCO, Tamyetkili Ortaelçi;

MAJESTE SIRPLAR, HIRVATLAR VE SLOVENLER KRALI: M.Dr.Miloutine YOVANOVITCH, Bern’de Olaganüstü Temsilci ve Tamyetkili Ortaelçi;

TÜRKIYE BÜYÜK MILLET MECLISI HÜKÜMETI: ISMET Pasa, Disisleri Bakani, Edirne Milletvekili; Dr.RIZA NUR Bey, Saglik Isleri ve Sosyal Yardim Bakani, Sinop Milletvekili;
HASAN Bey, eski Bakan, Trabzon Milletvekili.

TEMSILCILER, yetki belgelerini gösterdikten ve bu belgeler usulüne uygun ve geçerli kabul edildikten sonra, asagidaki hükümler üzerinde anlasmaya varmislardir:

BÖLÜM: I YERLESME SARTLARI

MADDE 1

İşbu Bölümdeki hükümlerden her birinin Türkiye’de öteki Bagitli Devletlerin uyruklarına ve ortaklıklarına [sirketlerine] uygulanmasi, işbu Devletlerin ülkelerinde Türk uyruklarına ve ortaklıklarına tam bir karşılıkli islem [mütekabiliyet, réciprocité] uygulanmasi sartina baglidir.

Bu Devletlerden biri, kanunlari yüzünden ya da baska bir nedenle, söz konusu hükümlerden herhangi biri için karşılıkli islemde bulunmayi reddedecek olursa, bu Devletin uyrukları ve ortaklıkları da Türkiye’de ayni hükümden yararlanamayacaklardir.

İşbu Maddenin uygulanmasinda, dominion’lar, sömürgeler ve Bagitli Devletlerin korumasi altina konmus ülkeler, tek tek, bagitli ülkeler (pays contractants) gibi sayilacaktir.

KISIM:I GIRIS VE OTURMA

MADDE 2

Türkiye ülkesinde, öteki Bagitli Devletlerin uyrukları, kisileri ve mallari bakimindan, ortak Devletler hukuku (droit international commun) uyarinca kabul ve islem göreceklerdir. Söz konusu uyruklar, kisileri, mallari, haklari ve çikarlari bakimindan, Türkiye’de, ülke kanunlarinin ve makamlarinin en tam ve sürekli korumasindan yararlanacaklardir. Göç konusundaki hükümlere halel gelmeksizin, bu uyruklar, Türkiye’ye giris ve orada yerlesme bakimindan tam bir özgürlük [serbestlik] içinde olacaklar ve böylece, ülkede yürürlükte olan kanunlara ve yönetmeliklere [tüzüklere] uygun davranmak sartiyla, Türkiye’ye gidip-gelebilecekler ve orada oturabileceklerdir.

MADDE 3

Türkiye’de, öteki Bagitli Devletler uyruklarınin, ülke kanunlarina ve yönetmeliklerine [tüzüklerine] uygun davranmak sartiyla, her çesit tasınır ya da tasinmaz mal edinmege, bunlari mülkiyetlerinde tutmaga ya da baskasina geçirmege haklari olacaktir; özellikle, bu mallari satis, degis-tokus, bagis, vasiyet ya da baska herhangi bir biçimde kullanabilecekleri gibi, bu mallari yasa uyarinca miras, bagis ya da vasiyet yoluyla da edinebileceklerdir.

MADDE 4

Türkiye’de, öteki Devletler uyruklarınin, ve buna karşılık da, bu Devletlerin ülkelerinde Türk uyruklarınin çesitli ticaret, meslek ya da endüstri kollarinda çalismalari, işbu Sözlesmenin yürürlüge giris tarihinden baslayarak oniki ay içinde, Türkiye ile söz konusu Devletler arasında yapilacak özel sözlesmelere konu olacaktir.

Surasi kararlastirilmistir ki, söz konusu sözlesmelerin yapilmasina kadar, 1 Ocak 1923 tarihindeki statu quo sakli tutulacak ve sözü edilen oniki aylik sürenin sone erisinde sözlesme yapilamazsa, bireylerin [özel kisilerin] 1 Ocak 1923 tarihindeki kazanilmis [muktesep] haklarina saygi göstermek sartiyla, Bagitli Devletlerden her biri davranis özgürlügünü yeniden elde edecektir.

MADDE 5

Tasima ortaklıklarıyla [nakliye sirketleriyle] sigorta ortaklıklarıni da kapsamak üzere, Bagitli Devletlerden birinin ülkesinde geregi gibi kurulmus bulunan ortaklıklar, Türkiye’de de taninacaklardir.

Bunlar, kuruluslari, hukuk açisindan yetenekleri ve mahkemelerde taraf olmalari [dava haklari] konularinda, kendi ulusal kanunlarina göre islem göreceklerdir.

Bu ortaklıklar, Türkiye ülkesinde yerlesebilecekler ve kurulduklari ülke uyruklarınin girisebilecekleri ve söz konusu ülkede ulusal ortaklıklara yasaklanmamis her çesit ticaret ya da endüstri islerini yapabileceklerdir. Bu ortaklıklar, Türkiye’de islerini, kamu düzenine iliskin hükümlere uygun davranmak sartiyla, serbestçe yürütebilecekler ve bu bakimdan benzer her ulusal ortaklıkla ayni haklardan yararlanacaklardir.

Söz konusu ortaklıkların, ülke kanunlarina ve yönetmeliklerine [tüzüklerine] uygun davranmak sartiyla, her çesit tasınır mal edinmege, bunlari mülkiyetlerinde tutmaga ya da baskalarina geçirmege haklari olacaktir; ortakligin isleyebilmesi için gereken tasinmaz mallar bakimindan ayni hüküm uygulanacaktir; ancak, tasinmaz mal edinimi ortakligin kurulus amaci olmamak gerekir.

MADDE 6

Türkiye’de, öteki Bagitli Devletlerin uyrukları, askerlik hizmetine iliskin kanunlara bagli olmayacaklardir. Söz konusu uyruklar, askerlik hizmeti yerine sayilacak her türlü hizmetten, her çesit yükümden ya da mali yükümden (vergiden) bagisik olacaklardir.

Kamu yararina oldugu yasalara uygun olarak kabul edilmis bir nedene dayanmadikça ve bu durumda da kendilerine adaletli ve önceden [pesin] ödenecek bir zarar-giderim [tazminat] verilmedikçe, söz konusu uyrukların mallari kamulastirilamayacak ya da bu uyruklar mallarindan yararlanma haklarindan, geçici bile olsa, yoksun biraktirilmayacaklardir. Önceden ilan edilmedikçe, hiç bir kamulastirma yapilmayacaktir.

MADDE 7

Türkiye, gerek kanuna dayanan bir mahkeme karari, gerek ahlak, saglik ve dilencilik kolluguna [zabitasina] iliskin kanunlar ve yönetmelikler [tüzükler] uyarinca, gerekse Devletin iç ve dis güvenligiyle ilgili nedenlerle, öteki Bagitli Devletlerin uyruklarıni, her birine teker teker uygulanacak tedbirlerle, yurtdisi etme hakkıni sakli tutar; öteki Bagitli Devletler, bunlari ve ailelerini her zaman geri almagi yükümlenirler.

Yurtdisi etme [tard ve teb’it, expulsion] saglik ve insanlik kurallarina uygun olarak yapilacaktir.

KISIM 2 VERGILERE ILISKIN HÜKÜMLER

MADDE 8

Türk ülkesinde oturmak ve yerlesmek bakimindan oldugu kadar, öteki Bagitli Devletlerin uyruklarına, 4 ncü Maddede belirtilen sartlar uyarinca, Türkiye’de izin verilen her çesit ticaret, meslek, endüstri ve isletme, ya da ne nitelikte olursa olsun, herhangi bir is yapabilmeleri için, söz konusu uyruklara, niteligi ve adi ne olursa olsun, Türk uyruklarına uygulananlardan baska ya da daha agir hiç bir vergi, resim ya da mali yüküm uygulanmayacaktir.

Söz konusu Devletlerin uyruklarından, yurt disinda yerlesmis olup da, Türk ülkesinden geçisleri sirasinda herhangi bir is tutacak olanlara, ayni nitelikte ve ayni önemde bir is yapan Türk uyruklarıyla, Türkiye’de yerlesmis yabancilarin, ülkede uygulanmakta olan hükümler uyarinca, bagli olduklari vergi, resim ve mali yükümlerden -niteligi ve adi ne olursa olsun- baskasi ya da daha agiri uygulanmayacaktir.

Söz konusu Devletler uyruklarınin Türk ülkesindeki mallari, haklari ve çikarlari, bunlarin edinimi elde bulundurulmasi ya da bunlardan yararlanma bakimindan oldugu kadar, bunlari baskasina birakma, bunlarin degis-tokusu ya da miras yoluyla baskasina geçirilmesi bakimindan da, Türk uyruklarınin mallarina, haklarina ve çikarlarina uygulananlardan baska ya da daha agir, hiç bir mali yüküm, resim, dolayli ya da dogrudan bir vergi uygulanmayacaktir.

MADDE 9

Tasima )transport) ortaklıklarıyla sigorta ortaklıklarıni da kapsamak üzere, öteki Bagitli Devletlerden birinin kanunu uyarinca kurulmus ve işbu Sözlesmenin 5 nci Maddesi uyarinca Türkiye’de yerlesmis ya da orada is yapan ticaret, endüstri ve maliye ortaklıklarına, Türk kanununa göre, Türkiye’de kurulmus ayni nitelikteki ortaklıklara uygulananlardan baska ya da daha agir -ne nitelikte ya da nasil bir adla olursa olsun- hiç bir vergi, resim ya da mali yüküm uygulanmayacaktir.

Söz konusu ülkelerin firmalarina ya da ortaklıklarınin, 5 nci Maddede öngörülen sartlar içinde, Türkiye’de yerlesmis bulunan ya da Türkiye’de is yapan kollarina, subelerine, ajanslarina [acentalarina] ya da baska temsilciliklerine de ayni hükümler uygulanacaktir; surasi kararlastirilmistir ki, işbu firmalarin ve ortaklıkların yönetim merkezleri Türkiye disinda bulunmaktaysa, söz konusu kollar, subeler, ajanslar ya da baska temsilcilikler ancak Türkiye’de yatirilmis gerçek sermayeleri üzerinden, ya da, vergi uygulanacak sermaye açiklanamaz ya da denetlenemez ise, bu sermayeyi kestirmege yarayabilecek olan gerçek kazanç ve gelirler üzerinden vergiye baglanacaklardir.

MADDE 10

Türk Hükümeti, niteligi ve adi ne olursa olsun, vergi bagisikliklari koyacak olursa, bu bagisikliklar Türk uyruklarına ve Türk kanunlari uyarinca kurulmus ortaklıklara oldugu kadar, öteki Bagitli Devletlerin Türkiye’de yerlesmis uyruklarına ya da ortaklıklarına da uygulanacaktir.

Bu hüküm, Devletçe kurulmus kurumlara ya da bir kamu hizmeti ayricaligi sahiplerine taninan vergi bagisiklarindan yararlanmak istemek üzere, öne sürülemeyecektir.

MADDE 11

8 nci Maddeden 10 Maddeye kadar olan Maddelerde öngörülen bütün konularda, Türkiye’de, öteki bagitli Devletlerin uyruklarına, il yönetimlerince ya da yerel yönetimlerce yükletilebilecek mali yükümler, resimler ve vergiler, Türk uyruklarına uygulananlardan baska ya da daha agir olmayacaktir.

MADDE 12

Türkiye’de yerlesmis ya da Türkiye’de is yapan öteki bagitli Devletlerin uyruklarına ya da bunlarin Türk ülkesindeki mallarina, haklarina ve çikarlarina ve söz konusu Devletlerden birinin kanunu uyarinca kurulmus olup da Türkiye’de yerlesmis bulunan ya da Türkiye’de is yapan ortaklıklara, bunlarin kollarina, subelerine ya da ajanslarina, savas durumunda bile, hiç bir zorunlu borçlanma (emprunt forcé) ya da olaganüstü varlik [servet] vergileri (prélevement exceptionnel sur la fortune) yükletilmeyecektir.

MADDE 13

Kapitülasyonlara son verilmis oldugu için, Türkiye, yabanci Devletlerin uyruklarına, kendi uyruklarına sagladigindan daha elverisli bir islemde bulunmayacak ve yukarıdaki hükümlerde öngörülen konular bakimindan, kendi uyruklarıyla öteki bagitli Devletlerin uyruklarına esit islemde bulunma ilkesini uygulayacaktir.

BÖLÜM: II YARGI YETKISI

MADDE 14

Türkiye’de, öteki bagitli Devletlerin uyrukları, ve buna karşılık, söz konusu Devletlerin ülkelerinde Türk uyrukları, 18 nci Madde hükümleri sakli kalmak sartiyla, ülke mahkemelerine, ülke uyruklarıyla her bakimdan ayni sartlar altinda, serbestçe basvurabilecekler, davaci ya da davali olabileceklerdir.

MADDE 15

16 nci Madde hükmü sakli kalmak sartiyla, Türkiye ile öteki bagitli Devletler arasındaki iliskilerde, her konuda, yargi yetkisine iliskin sorunlar, Devletler hukuku (droit international) ilkeleri uyarinca çözüme baglanacaktir.

Yazar: Muzaffer Deligöz

Aslen Kastamonu/Araç’lı olan Muzaffer Deligöz, 25.05.1940 tarihinde doğdu. Orta Okulu Araç’ta, Liseyi Kastamonu’da bitiren Muzaffer Deligöz, 1960 yılında Ankara Hukuk Fakültesine kaydoldu. Bu sırada Ankara’da gazeteciliğe başladı. 1963 yılında “İHLAS”, “Kitap Dünyası” “UHUVVET” Gazetelerinde görev aldı. Daha sonra 1964 de İzmir’de “ZÜLFİKAR” Gazetesinde çalıştı. Bu sırada Korgeneral Faruk Güventürk hakkında yayınladığı yazılar sebebiyle 3 ay Cezaevinde kaldı. Generaller, Muzaffer Deligöz’ü Hukuk Fakültesinde öğrenci olmasına rağmen askere sevk ettirdi. Bu sebeple askerliğini Yedek Subay Öğretmen olarak Turgutlu’da yaptı. Askerlik sırasında İlahiyat Fakültesine kaydoldu. Askerlik sonrası Ankara’ya gidince; İstanbul’da yayınlanan “İTTİHAD” Gazetesinin önce meclis muhabirliğini, daha sonra da Ankara Büro Şefliği yaptı. 1968 de İstanbul’a yerleşerek, İttihad Gazetesinin Yazı İşleri Müdürlüğü görevini üstlendi. 1968 Haccında İttihad Gazetesinin Türkçe/Arapça Nüshasını Mekke’de neşrederek bir ilke imza attı. İttihad Gazetesindeki ihtilaflar sebebiyle gazeteden ayrılınca, ”Doğu Haber Ajansı- Eastern News Agency” adıyla Ortadoğu haberleri Türk Basınına veren bir Haber Ajansı kurdu (1970). Kesintilerle devam eden ajans halen Ortadoğu’dan Ekonomik haberler vermekte. 1968 de Milli Türk Talebe Birliğinin Basın-Yayın Müdürlüğünü de yapan Muzaffer Deligöz, görevde kaldığı sürece “Milli Gençlik Dergisi”ni de yayınladı. 1971 de Diyanet İşleri Başkanlığı Basın Bürosunda görev alan Muzaffer Deligöz, “Diyanet” Dergisi ile “Diyanet” Gazetesinin ilk çıkışlarında görev aldı. 1973 de yayın hayatına giren “Milli Gazete”nin kuruluşunu ve İlk Yazı İşleri ve Genel Yayın Müdürlüğünü yaptı. 1981 tarihinde Suudi Arabistan’a giden Muzaffer Deligöz, 1981-1992 yıları arasında Suudi Tanıtma Bakanlığının ve Türk Elçiliğinin akredite ettiği gazeteci olarak çalıştı. Bu süre içinde; İslam Haberler Ajansının Türkiye temsilcisi ve Doğu Haber Ajansı olarak İslam Ülkeleri haberlerini Türk gazetelerine gönderdi. Yine bu süre içinde Türk için Hac süresinde yayınlanan “TÜRKÇE GAZETE” yi 6 yıl Türkçe olarak çıkardı.. 1992 yılında Türkiye’ye döndükten sonra çeşitli çalışmalar yapan Muzaffer Deligöz; 6 yıl “ÜSKÜDAR Fm” Radyosunun Danışmanı, 1 yıl da “Radyo Çağ”ın Genel Müdürü olarak görev yaptı.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.