Lozan Anlaşması ve 2 Ek Anlaşma

Kuzey Irak Kürtlerinin Kerkük ve Musul üzerindeki niyetleri ortaya çıktığından beri herkesin ağzında “Lozan Anlaşması” geziyor. Konuşanlardan ne kadarının Lozan anlaşmasını okuduğu meçhul.

Burada yeri gelmişken belirtmek gerekir ki; LOZAN ANLAŞMASI’na göre IRAK sınırı TÜRKİYE ve İNGİLTERE arasında harici görüşmelerle hallolacaktıR. Ancak olay cemiyet-i akvama intikal ettirildiğinde cemiyet-i akvam ingiltere lehinde tavır aldı.Türkiye askeri müdehale kararı aldı.Fakat, Şeyh Sait İsyanı ortaya çıktı veya çıkarıldı.1926 ankara antlaşması ile Hakkari Türkiye’ye Musul ve Kerkük Irak’a bırakıldı.

Lozan Antlaşması (veya Lozan Sulh Muahedenamesi), 24 Temmuz 1923 tarihinde İsviçre’nin Lozan şehrinde, Türkiye Büyük Millet Meclisi temsilcileriyle; Birleşik Krallık, Fransa, İtalya, Japonya, Yunanistan, Romanya, Bulgaristan, Portekiz, Belçika ve Yugoslavya temsilcileri tarafından, Leman gölü kıyısındaki Beau-Rivage Palace’ta imzalanmış barış antlaşmasıdır.

1920 yılının ortalarına gelindiğinde I. Dünya Savaşı’nın galipleri mağluplar ile hesaplaşmalarını bitirmiş, savaşı kaybeden ülkelere barış antlaşmalarının kabul ettirilmesi süreci tamamlanmıştı. Almanya’ya 28 Haziran 1919’da Versailles’da, Bulgaristan’a 27 Kasım 1919’da Neully’de, Avusturya’ya 10 Eylül 1919’da Saint-Germain Antlaşması’da, Macaristan’a da 4 Haziran 1920’de Trianon’da anlaşmalar imzalatılmış ancak hesaplaşılmayan tek mağlup Osmanlı İmparatorluğu kalmış, Onun imzası da 10 Ağustos 1920’de Sevr’de gerçekleşti.

Üç Türk murahhası Paris’in banliyösü Sevres’de anlaşmayı imzaladılar. Ankara’da TBMM’nin Sevr Anlaşmasına tepkisi çok sert oldu. Ankara İstiklâl Mahkemesinin 1 numaralı kararı ile anlaşmaya imza koyan üç kişiyi ve Sadrazam Damat Ferit Paşa’yı idama mahkûm etti ve vatan haini ilan etti. Yunanistan dışında Sevr’i hiçbir ülkenin meclislerinde onaylamaması nedeni ile Sevr bir anlaşma taslağı olarak kaldı. Onaylanmamış olmasının yanı sıra Anadolu’daki mücadelenin de başarıya ulaşması ve zaferle sonuçlanması neticesinde Sevr Antlaşması hiçbir zaman uygulanamadı. Buna karşın, İzmir’in Kurtuluşu ile Lozan Antlaşması’na giden süreçte İngiltere içinde 2 uçak gemisinin de bulunduğu donanmayı[1] İstanbul’a, ABD de 13 yeni savaş gemisini[2] Türkiye sularına göndermiştir. Ayrıca Amiral Bristol komutasındaki USS Scorpion gemisinin, istihbarat görevi de yapmak suretiyle 1908-1923 arası sürekli olarak İstanbul’da bulunduğu biliniyor.

Okuyucularımız için, Lozan Anlaşmasının tam metnini aşağıda sunuyorum.
LOZAN SULH ANTLAŞMASININ TAM METNİ

YUkarıda kısa yolunu verdiğimiz LOZAN ANLAŞMASI’nın asıl Metni yanında, Yunanistan ve Bulgaristanla olan sınırlar, adalar ve azınlıklar konusunda 2 adet daha anlaşma yapılmiştir ki, Bunları aşağıya alıyoruz:

Cumhuriyet Gazetesi 1962 de Komünizmden mahkum ettirdik..

1962 YILININ EN BÜYÜK OLAYI

MUZAFFER DELİGÖZ
EASTERN NEWS AGENCY (ENA)

Babamın 1961 de Bolu-Gerede Yeniçağa’ya Nahiye Müdürü olarak tayin edilmesi sebebiyle Bolu’ya geldik. Daha sonra bu nahiyede Belediye Reisi seçildiğinden artık Yeniçağa’ya yerleşmiş olduk. Burada yeri gelmişken, önemli tarihi bir hadiseden de bahsetmem gerektiğine inanıyorum.

Babam, 1960 askeri darbesi üzerine Nahiye Müdürü olduğu Ayancık -Yenikonak Nahiye Müdürlüğünden Bolu-Gerede – Yeniçağa Nahiye Müdürlüğüne tayin oldu. O sırada ben de Ankara Hukuk Fakültesine kayıt olmuştum. Yeniçağa’nın Ankara’ya yakın olması sebebiyle ben sık sık Nahiyeye gelirdim.

Babam koyu bir Halk Partisi ve İnönü taraftarı idi. İdareci olmasına rağmen CHP liler ile oturur kalkar, arkadaşlık yapardı. “Cumhuriyet” gazetesinden başka da gazete okumazdı. Bu normaldi. Zira, Köyden askere gidişi ve memuriyete girişi hep CHP döneminde olmuştu. O sırada Valiler aynı zamanda Belediye Reisi ve CHP İl başkanlığı görevlerini de yürütürlerdi. Bunların yanında çalışan babam, normal oalarak o fikirlere sempati besliyordu.

Molla Barzani’nin Bağımsız Kürt Devleti İdeali.. -1-

    Muzaffer DELİGÖZ
    Eastern News Agency (ENA)

Barzaniler hakkında genel bilgileri görelim:

Barzani kelimesi; Barzan’da oturan kürtlere verilen isimdir. Barzani ismi ile; bir aşiret veya bir aile kasdedilmemektedir. Barzan bölgesinde oturan kişilerin isimlerinin sonuna aidiyet olarak “Barzani” kelimesi konulmaktadır. Yani Barzan’lı manasına.. Bu da gösteriyor ki, isminde Barzani kelimesi bulunan kişilerin akraba dahi olmaması mümkündür.

Barzan köyünden olup, “Molla Mustafa ile akrabalığı” olmayanlar; Molla Mustafa’nın ailesine “Şeyh ailesi” demektedirler. Mustafa Barzani’nin (molla) unvanını kullanması; Şeyhlerin talebeliğini yapmasındandır.

Barzan köyü Türkiye, Irak ve İran sınırının kesişme noktasında yer alıyor. Barzan; Türkiye sınırına 15, İran-Irak sınırına 70 kilometre mesafede bulunmaktadır. Barzan bölgesi Irak’ın Erbil iline bağlı olup, ülkenin en kuzey ucunda yer almaktadır. Barzan adı, Kürtçenin de mensup olduğu kuzeybatı İrani dillerinde (Mahalle) anlamını taşımaktadır. (Encylopedia İranica, Barzan, Vol.II. Bibliography : Ch. Adle, “Contribution à la géographie historique de Damghan,” Le monde iranien et l’Islam 1, 1971, pp. 69-104)

Kuzey Irak, Mesut Barzani ve Bağımsızlık – I –

Yazan: Muzaffer Deligöz
Eastern News Agency (ENA)

Şu anda bütün dünya, Kuzey Irak Kürtlerinin yapmış olduğu referandum sonucu bir savaş çıkıp, çıkmayacağı konusunu konuşuyor. Irak Parlamentosunun aldığı asker sevki kararı yanında; TBMM de Hükümete Kerkük’e asker sevki yetkisi verdi. Türk Ordusu 15 gündür Irak sınırının sıfır noktasında Irak Ordusu ile birlikte askeri manevra yapıyor.. İran ve Türkiye; Kuzey Irak’a giden Kara ve Hava sahalarını ve kapılarını kapattılar. Bütün Havayolları Kuzey Irak’a yaptıkları seferleri sonlandırdı. Bütün bunlar gelmekte olan bir savaşın kokusu olarak algılanıyor.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani ile yaptığı ortak basın toplantısında, Irak Kürt Bölgesel Yönetimi’nde yapılan referandumu sadece İsrail’in tanıdığını söylerken “MOSSAD’la masaya oturarak verilen karar meşru olamaz, gayrimeşrudur” dedi.

Bu konu basın tarafından bir süredir ele alınmakta ise de, ilk defa bir Devlet adamı tarafından söylendi. Barzani’nin referandumdan günler öncesi MOSSAD yetkilileri ile yaptığı gizli toplantının detayları basında yayınlandı.

Ayrılıkçı Liderlikten Devlet başkanlığına Yükselen TALABANİ Öldü..

Irak Eski Cumhurbaşkanı Celal Talabani tedavi gördüğü Almanya’da 83 yaşında öldü.

Muzaffer Deligöz
Eastern News Agency (ENA)

Talabani, Üniversite hayatından itibaren Müstakil bir Kürt Devleti kurulması için çalıştı. O sırada Kürtler için çalışan bir diğer lider de Molla Mustafa Barzani idi. Talabani’nin müstakil Devlet fikrini kabul etmeyen Barzani, Kürt halkının haklarının verilmesi yolunda gayret sarf etti.

Ayrılıkçı liderlikten devlet başkanlığına kadar yükselen TALABANİ’nin mücadelesini sizlere sunuyoruz.

Necip Fazıl Kısakürek

Vefat yıldönümü münasebetiyle;

Necip Fazıl; dostunun-düşmanın ittifakı ile Türk Şiirinin son asırdaki en büyük şairidir. Bu sebepledir ki, edebiyat dünyasındaki unvanı (Sultan’üş Şuara=Şairlerin Sultanı) dır.

Necip Fazıl şiirde ne kadar ileri gitmiş olsa da; O’nun asıl yüceliği fikri ve manevi alemdeki devasa yapısındadır.

Rabbinin O’na verdiği nesir ve şiir gücü ile Şeyhinden aldığı manevi destek birleşmiş; tek başına mücadele eden bir “Dev bir Şahsiyet” oluşmuştur. Hayatının son 40 yılında Onun yalnız başına yaptığı mücadele bunu gösteriyor. Bu gün O’nun izinde gidenler kendisine “Üstad” derler.

_____________________

(*) Gazeteci-Yazar, MTTB Basın-Yayın eski Müdürü, Milli Gazete ilk Genel Yayın Müdürü,